Sociaal aanbesteden
Overheidsopdrachten voor sociale economie - een instrument voor (lokale) besturen om sociale impact te creëren
Lokale besturen en andere (semi)overheden kopen dagelijks diensten, werken en producten aan. Via overheidsopdrachten kan je daarbij ook sociale impact realiseren: kansen creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt door samen te werken met sociale economiebedrijven.
Sociale economie kan op verschillende manieren betrokken worden:
- via een voorbehouden opdracht;
- via een voorbehouden perceel;
- via sociale voorwaarden in de gunning, selectie en/of uitvoering;
Doeners helpt je om geschikte sociale economiepartners te vinden.
Waarom sociale economie opnemen in overheidsopdrachten?
Als overheid ben je niet alleen opdrachtgever, maar heb je ook een belangrijke hefboom voor maatschappelijke impact in handen.
Door sociale economie op te nemen in je overheidsopdrachten:
- creëer je kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt;
- stimuleer je lokaal en sociaal ondernemerschap;
- versterk je duurzame en inclusieve economie;
- ben je zeker van kwaliteit, continuïteit en opvolging via één aanspreekpunt;
- vertrouw je de begeleiding van deze mensen toe aan de organisaties die daarin de meeste expertise hebben;
- geef je ESG (environmental, social, and governance), en SDG (Sustainable Development Goals) doelstellingen concreet vorm.
Sociale economiebedrijven doen veel meer dan alleen groenonderhoud. Van schoonmaak, logistiek en schilderwerken tot fietsherstel, horeca, circulaire economie en onderhoud van gebouwen of openbaar domein: in tal van sectoren leveren ze kwaliteitsvol werk met maatschappelijke meerwaarde.
Via de zoekmachine vind je een ongetwijfeld een partner bij jou in de buurt. Je kan immers zoeken in de door jou gewenste straal rond je postcode.
Lees de getuigenissen van lokale besturen en andere overheden die via een overheidsopdracht samenwerken met sociale economie.
18 okt 2022
Stad Genk en Alternatief vzw zetten in op sociale economie tijdens vluchtelingencrisis
Lees meer 8 dec 2021
Door snel te reageren zorgen we ervoor dat de bevolking tevreden is over de dienstverlening.
Lees meer24 okt 2022
Herbruikbare bekers met carnaval niet alleen bevorderend voor klimaat, maar ook voor sociale economie
Lees meerWelke mogelijkheden zijn er?
Wanneer een sociale economiebedrijf de opdracht volledig kan uitvoeren, kan je werken met een voorbehouden opdracht op basis van artikel 15 van de wet overheidsopdrachten.
Dat betekent dat enkel sociale economiebedrijven kunnen intekenen op de opdracht.
Wanneer is dit interessant?
- opdrachten die goed aansluiten bij sociale economie;
- arbeidsintensieve opdrachten;
- opdrachten waarbij sociale impact centraal staat.
Welke sociale economie bedrijven kunnen intekenen?
Artikel 15 van de wet op de overheidsopdrachten stelt dat 'de toegang tot de plaatsingsprocedure voorbehouden kan worden aan sociale werkplaatsen en aan ondernemers die de maatschappelijke en professionele integratie van gehandicapten of kansarmen tot doel hebben, of de uitvoering van deze opdrachten voorbehouden in het kader van programma's voor beschermde arbeid, mits ten minste dertig procent van de werknemers van deze werkplaatsen, ondernemingen of programma's gehandicapte of kansarme werknemers zijn'.
In Vlaanderen gaat het om maatwerkbedrijven en sociale tewerkstellingsondernemingen (STO's). Deze kunnen een attest van erkenning voorleggen. Zij zijn in de zoekmachine aangeduid met de tag ‘Komt in aanmerking voor voorbehouden opdracht’.
Handig om weten
Controleer vooraf of geschikte sociale economiebedrijven actief zijn in het domein. Gebruik hiervoor de tag in de zoekmachine: ‘Komt in aanmerking voor voorbehouden opdracht’ of ga naar https://www.doeners.be/voorbehouden-opdracht
Surf naar de website van het Facilitair Bedrijf van de Vlaamse overheid voor een handleiding en een modelclausule voor een voorbehouden opdracht.
Ook in de MVOO criteria tool vind je een standaard clausule terug om de toegang tot een opdracht voor te behouden.
Hier vind je meer info over (o.a. de erkenningsvoorwaarden van) maatwerkbedrijven.
Hier vind je meer info over (o.a. de erkenningsvoorwaarden van) Sociale Tewerkstellingsondernemingen.
Soms is niet de volledige opdracht geschikt voor sociale economie, maar wel een onderdeel.
Dan kan je:
- de opdracht opdelen in percelen;
- een perceel voorbehouden voor sociale economie;
- of samenwerking met sociale economie opnemen in de uitvoeringsvoorwaarden.
Ook wanneer een reguliere onderneming de opdracht uitvoert, kan je sociale impact realiseren.
Bijvoorbeeld door:
- samenwerking met sociale economie te stimuleren;
- werkplekleren op te nemen;
- tewerkstelling van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te vragen (werklozen, leefloners, artikel 60'ers uit uw eigen gemeente/stad);
- sociale criteria mee te nemen in de gunning.
Voorbeelden van sociale clausules
- minimum aantal uren sociale tewerkstelling;
- samenwerking met maatwerkbedrijven;
- stage- of leerplaatsen;
Hoe ga je praktisch te werk?
Stap 1 — Verken de markt
Ga na of sociale economiebedrijven actief zijn in het domein van uw opdracht. De zoekmachine van Doeners helpt u daarbij via:
- sectoren;
- activiteiten;
- regio;
- de tag "komt in aanmerking voor voorbehouden opdracht”
Stap 2 — Bekijk welke delen geschikt zijn
Niet elke opdracht moet volledig door sociale economie uitgevoerd worden. Vaak zijn bepaalde onderdelen perfect geschikt:
- arbeidsintensieve taken;
- repetitieve opdrachten;
- seizoensgebonden, taken die zich voordoen met pieken
Stap 3 — Kies de juiste formule
Afhankelijk van de opdracht kan je kiezen voor:
- een voorbehouden opdracht;
- een voorbehouden perceel;
- sociale uitvoeringsvoorwaarden;
- sociale gunningscriteria;
- sociale selectiecriteria.
Stap 4 — Praktische aandachtspunten
Houd rekening met:
- proportionaliteit;
- transparantie;
- gelijke behandeling;
- duidelijke motivering in het bestek;
- voldoende aanbieders.
Zelf sociaal aanbesteden?
Een initiatief van:
In samenwerking met: